เรือนไม้ริมทะเล (เรือนเขียว)

รายละเอียด

เรือนไม้ริมทะเล หรือเรียกอีกชื่อหนึ่งว่า “เรือนขนมปังขิง” เป็นเรือนไม้สีเขียว – ขาว ไม่ทราบประวัติความเป็นมาที่แน่ชัด สันนิษฐานว่าน่าจะเป็นเรือนพักตากอากาศของชาวดัทช์หรือชาวฮอลันดามาแต่ก่อน ในสมัยรัชกาลที่ 4 ทรงโปรดเสด็จมายังเกาะสีชังเป็นประจำโดยเรือกลไฟ และประทับแรมบนเรือพระที่นั่งโดย มิได้สร้างพลับพลาที่ประทับแต่ในเวลานั้นก็มีเรือนไม้พักผ่อนริมทะเล ปลูกสร้างอยู่แล้วหลังหนึ่ง คือ “เรือนเขียว” ต่อมาพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ปรับปรุงและใช้เป็นที่ประทับแรมของพระราชวงศ์ในคราวเสด็จมารักษาพระองค์ก่อนที่จะมีการสร้างพระจุฑาธุชราชฐานใน พุทธศักราช 2435

รายละเอียดสถานที่

ลักษณะทางสถาปัตยกรรมเป็นอาคารไม้ชั้นเดียวติดกับสองชั้น รูปสี่เหลี่ยมผืนผ้ายกพื้นสูงประมาณ 0.90 เมตร ขนาดประมาณ 9 X 18 เมตร หันหน้าไปทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ ส่วนที่เป็น 2 ชั้น หลังคาทรงปั้นหยา ส่วนที่เป็นชั้นเดียว หลังคาปั้นหยา ส่วนที่ติดกับสองชั้นยกเป็นจั่วด้านหน้า มุงกระเบื้องเช่นกัน ส่วนที่เป็นชั้นเดียวยาว 2 เท่าของส่วนที่เป็น 2 ชั้น มีเฉลียงยาวตลอดส่วนที่เป็นชั้นเดียว ทั้งด้านหน้าและด้านหลังมีลูกกรงไม้กันตก ส่วนใต้ถุนก่ออิฐถือปูนปิด มีบันไดขึ้นด้านหน้า แต่งชายคาด้วยไม้ฉลุลายเป็นรูปโค้ง มีเสารับชายคาที่เฉลียง ส่วนที่เป็นชั้นเดียวมี 2 ห้อง ส่วนที่เป็น 2 ชั้นมีห้องชั้นล่าง 1 ห้อง ชั้นบน 1 ห้อง ส่วนที่เป็นชั้นเดียวมีประตูด้านหน้า 6 ประตู ด้านหลัง 6 ประตู มีหน้าต่างด้านสกัด 1 บาน ส่วนที่เป็น 2 ชั้นมีหน้าต่างชั้นล่างและชั้นบนเท่ากัน คือด้านละ 3 บาน รวม 3 ด้าน

ชั้นล่างมีการจัดแสดงนิทรรศการเกี่ยวกับสถานที่สำคัญๆ และประเพณีของเกาะสีชัง ได้แก่ แผนที่เกาะสีชัง วัดจุฑาทิศธรรมสภารามวรวิหาร พิพิธภัณฑ์ชลทัศน์สถาน ศาลเจ้าพ่อเขาใหญ่ วิถีชีวิตชาวเกาะสีชัง รอยพระพุทธบาทจำลอง ถ้ำจักรพงษ์ ยอดเขาพระจุลจอมเกล้า เทศกาลนมัสการเจ้าพ่อเขาใหญ่ พิธีบวงสรวงเทพารักษ์เกาะสีชังและงานกองข้าว เทศกาลไหว้รอยพระพุทธบาท ช่องอิศริยาภรณ์ (ช่องเขาขาด) ประเพณีแห่เทียนพรรษา อ่าวอัษฎางค์เขาพระจุลจอมเกล้า นอกจากการจัดแสดงนิทรรศการแล้วยังจัดแสดงโบราณวัตถุที่ขุดได้จากฐานพระที่นั่งมันธาตุรัตนโรจน์ เช่น ปั้นลมไม้สัก หอยเบี้ยที่ใช้แทนเงินตราในสมัยก่อน หอยตาแหวาน แท่งคาร์บอน ลูกกระสุนดินเผา เหรียญโบราณ แป้นรองนอต ชิ้นส่วนกระเบื้องและอื่นๆ โมเดลจำลองพื้นที่พระจุฑาธุชราชฐานและแผนที่การเดินชม ส่วนชั้นบนจัดเป็นสำนักงานพิพิธภัณฑ์พระจุฑาธุชราชฐาน ในส่วนที่เป็นชั้นเดียวภายในห้องและระเบียงเป็นร้านกาแฟ จุดนั่งพักสำหรับนักท่องเที่ยวที่สามารถนั่งชมวิวทะเลที่งดงามท่ามกลางบรรยากาศคลาสสิกแบบย้อนอดีตไปร้อยกว่าปีที่แล้ว

ความรู้เพิ่มเติม

วิวัฒนาการจากปั้นหยามาเป็นเรือนมนิลา จากเรือนปั้นหยาได้วิวัฒนาการมาเป็นเรือนมะนิลา คือ บางส่วนเป็นเรือนหลังคาปั้นหยาแล้วเปิดบางส่วนให้มีหน้าจั่ว ในสมัยที่เรือนแบบมนิลาแพร่หลายมาจากเมืองมะนิลาประเทศฟิลิปปินส์ ตรงกับสมัยที่สถาปัตยกรรมแบบเรือนขนมปังขิง (Ginger Bread)เข้ามาด้วย ลักษณะเรือนขนมปังขิงนี้เป็นชื่อเรียกสากลทับศัพท์ว่า “จินเจอร์ เบรด” อันมีที่มาจากขนมปังขิงสมัยโบราณของชาวตะวันตก ซึ่งตบแต่งหรูหราฟู่ฟ่า มีระบายแพรวพราว เรือนมนิลาหรือเรือนขนมปังขิงก็ดี ซึ่งผสมกันอันมีส่วนประกอบด้วยลายฉลุอย่างงดงาม เป็นเรือนที่ผู้คนส่วนใหญ่สนใจ และศิลปะลวดลายหรูหราเป็นลายแกะสลัก นิยมสร้างในหมู่คหบดี ขุนนาง และชนชั้นกลางทั่วไป

เรือนมนิลา เป็นเรือนหลังคาปั้นหยาและมีจั่วด้านหน้า ได้เริ่มมีให้เห็นอย่างประปรายในสมัยรัชกาลที่ 5 ถ้าเป็นเรือนชั้นเดียวมักทำด้านหน้าเป็นฉลียงทางเดิน (Colonade) ที่หน้าจั่ว จะไม่มีลวดลายฉลุ แต่ทำเป็นลายนูนเส้นวงกลมอยู่กลางและมีปีกสามเหลี่ยมสองข้าง ส่วนครีบชายคาเป็นแบบขนมปังขิง มีฉลุเป็นหยาดน้ำฝนลักษณะลายละเอียดอ่อนมาก ที่ยอดหน้าจั่วจะมีเสากลึงข้างบนและเสี้ยมปลายแหลม หลังคาบางส่วนล้มเข้าหากันเหนือบานประตูช่องลมเป็นรูปโค้งมีกรอบและลายฉลุ ลายทึบ เรือนไม้มนิลา หรือขนมปัง มีข้อสังเกต คือ

1. หน้าจั่วไม่มีลายฉลุอย่างหรูหรามีแต่ครีบหลังคากับลายฉลุใต้มุมแหลมของจั่ว
2. มีช่องลมเหนือหน้าต่างโค้งและบางทีก็มีกันสาด
3. เสาที่มุขหรือเฉลียงจะเป็นเสากลมโดยกลึงอย่างงดงาม

ทำไมถึงเรียกขนมปังขิง ?

ชื่อนี้แปลตรงตัวมาจากขนม “Ginger Bread” ที่ชาวยุโรปในบ้านเรามักจะใช้ประดับในขนมบ้านตุ๊กตาฉลองในเทศกาลคริสต์มาส ซึ่งตุ๊กตาและลวดลายประดับอยู่บนบ้านตุ๊กตามีรูปทรงลักษณะละเอียดละออ เป็นเส้นโค้งหงิกงอคล้ายแง่งขิง พอนำมาประดับตกแต่งอาคารที่พักอาศัยจึงเรียกบ้านสไตล์นี้ว่า “บ้านขนมปังขิง” ตามชื่อ

การเดินทาง

เส้นทาง จากท่าเรือเทววงษ์มุ่งหน้ามาทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ เลี้ยวซ้ายแยกทิวไผ่ตรงมาตามทาง เรือนไม้ริมทะเล ตั้งอยู่ภายในพระจุฑาธุชราชฐาน ระยะทางจากท่าเรือเทววงษ์ 1.8 กิโลเมตร


เวลาทำการ: อังคาร - อาทิตย์ 09:00 - 17:00 น.

พิกัดสถานที่

ณ ตำบลท่าเทววงษ์ อำเภอเกาะสีชัง จังหวัดชลบุรี